شخصیت شناسی آدم های بد قول

الهه رفتار – با خودت و مردم صادق باش . خوش قول باش و هیچ وقت تسلیم نشو . هدف هات رو بدست بیار ،حتی اگر موانع بزرگی سر راهت داری .(استیو جابز)

همه ما آدم های بدقول زیادی را در زندگی مان دیده ایم، بعضی از ما خودمان آدم های بدقولی هستیم و بعضی هامان مجبوریم همیشه آدم های بدقول را تحمل کنیم. آدمی که وفای به عهد در قاموس اخلاقی اش نیست، کسی که هیچ گاه بر سر حرف و وعده اش نمی ایستد، آنی که به قول خودش، همیشه دیگران را سر کار می گذارد و پس از بدقولی، نشانه ای از پشیمانی در چهره اش دیده نمی شود. ممکن است هر آدمی با هر طبقه اجتماعی باشد، اما او هر که باشد اهمیت زیادی ندارد، چون مهم، خصلت آزاردهنده اش درپایبند نبودن به وعده هایش است.

افراد بدقول به تدریج اعتبارشان را در بین اطرافیان از دست می دهند و دیگری کسی روی قول وحرفشان حساب نمی کند. این افراد اگر از رفتار بقیه افراد ناراحت و رنجیده نشوند، هیچگاه بدقولی خود را اصلاح نمی کنند و کسانی را که با آنها زندگی می کنند با این رفتارشان می آزارند زیرا هیچ گاه پایبند به وعده هایشان نمی مانند.

ادم های بد قول در نزد دیگران چگونه اند؟

کسی که بدقولی می کند، معمولا با مرور زمان، اعتبارش را در میان اطرافیان از دست می دهد و دیگرکسی برای حرف ها و قول هایش ارزشی قائل نیست.چنین فردی اگر از قضاوت دیگران نسبت به خودش ناراحت و رنجیده نشود، تصمیمی برای اصلاح رفتارش نمی گیرد و از وضعیتش نیز گلایه نمی کند، اما کسانی که مجبورند با چنین فردی زندگی کنند و کارهای روزمره شان به نوعی با او گره خورده است، بویژه اگر خودشان پایبند به وعده هایشان باشند، آزرده می شوند.

حالا اگر چنین فرد بدقولی، ادم های بد قول شریک زندگی آدمی خوش قول باشد، مشکلات چند برابر می شود، چون اساس زندگی زناشویی بر پایبندی به عهد و پیمان است.وقتی بچه دار می شوید، قضیه حادتر می شود چرا که شما قول می دهید و زیرش می زنید.از آن طرف قانونی برای انجام کار بچه ها می گذارید اما آن کارها را انجام نمی دهند.

کودک تان با دوستش دعوا کرده چون از کتاب او خوب مراقبت نکرده و…اینها ساده نیست.البته شاید در نگاه اول خیلی مهم به نظر نرسد اما وقتی وفای به عهد و خوش قولی و سرحرفخود ماندن در کودک شما نهادینه نشده باشد می تواند کم کم فاجعه ای بزرگ را رقم بزند.وفای به عهد همان چیزی است که کوفیان آن را نداشتند و فاجعه ای به بزرگی عاشورا به پا شد.

چرا افراد بدقولی می کنند؟

افراد به دلایل مختلفی بدقولی یا عهدشکنی می کنند . بسیاری از مواقع بد قولی از خانواده نشات می گیرد، به صورتی که افراد در محیط خانواده ارزش خوش قولی را درک نمی کنند و بدقولی کردن برایشان عادت می شود.

یکی از ارزش های انسانی ، وفای به عهد و خوش قولی است و علت بدقولی به درونی نشدن ارزشی به نام خوش قول بودن برمی گردد درونی نشدن این ارزش ها سبب می شود فرد براحتی زیر حرفش بزند.

از دلایل درونی نشدن ارزش ها این است که فرد در این باره آموزش ندیده، در محیطی زندگی کرده که به ارزش ها بها داده نمی شده یا این که برای پایبند بودن به ارزش ها، تقویت لازم را از محیط دریافت نمی کرده مثلا وقتی اصول اخلاقی را رعایت می کرده، هیچ کس ارزش کار او را یادآوری نمی کرده و از او بابت خوش قولی اش قدردانی نمی کرده است، در حالی که تشویق و تحسین در درونی شدن ارزش ها تاثیر زیادی دارد.

 محیط بیرون عامل دیگر بدقولی

گاهی افراد با دیدن رفتارهای عهدشکنانه دیگران در محیط بیرون از خانه بدقولی را می آموزند و می پندارند وقتی دیگران وفای به عهد ندارند من چرا باید خوش قول باشم.

جدی نگرفتن برخی موقعیت ها

بعضی افراد بعضی موقعیت ها و برخی افراد را جدی نمی گیرند و برایش ارزش قائل نمی شوند. بیشتر افراد برای بدقول بودن یا خوش قولی کردن دست به انتخاب می زنند یعنی اگر بر سر قرار با یک دوست همیشه تاخیر دارند اگر قرار یک مصاحبه شغلی داشته باشند سروقت حاضر می شوند.

بد برآورد کردن زمان

ریشه بعضی از بدقولی ها بد برآورد کردن زمان است مثل وقتی که فرد به دلیل مشغله کاری، حساب زمان از دستش خارج می شود یا مثلا ترافیک خیابان ها را محاسبه نکرده و دیر به قرار می رسد.

چگونه فرزندانمان را به خوش قولی سوق دهیم؟

۱- کلمه خوش قولی را در خانه خودتان و بین خانواده مقدس کنید.مثلا جزو یکی از تعریف های کلامی شما از کودکتان باشد، «قربون پسر خوش قولم برم».حتی گاهی موضوع را برایش عجیب کنید.وقتی بچه ها کار خوبی می کنند مثلا نماز می خوانند یا بدون اینکه شما گفته باشید در حال کمکبه شما هستند و…جمله مذکور را بگویید تا با تعجب بگوید: چه قولی ؟ آن وقت از فرصت استفاده کنید و مثلا بگویید:«اینکه خدا گفته نماز بخوانید، به پدر و مادر کمک کنید و…و تو الان این کار رو می کنی.»

۲- وقتی زمان انجام یکی از خواسته های او رسید، مثلا سرموقع خریدی برایش انجام دادید و…نقش بازی کنید و برای لحظاتی نگویید که آن کار را کرده اید.وقتی بچه ها ناراحت شدند و ابراز ناراحتی کردند، بگویید که واقعا چقدر بدقولی حس بدی ایجاد می کند.من فقط خواستم نظرتو را درباره بدقولی بدونم، این هم کادوی شما و…

۳- قرارهای بین خودتان مثل تمیز کردن اتاق و…را به شکل یک قول معرفی کنید و بعد روی دیوار اتاق کودک نصب کنید.به کودکتان یک کاردستی هم برای جمله «من از بدقولی بدم میاد» درست کنید و بالای آن نصب کنیدتا بچه ها نسبت به انجام قول شان پایبند باشند.

۴- مثل همه ویژگی های تربیتی دیگر، اگر بخواهید خوش قولی را به بچه ها یاد دهید اما خودتان خوش قول نباشید هیچ نتیجه ای نمی گیرید.

کلمه خوش قولی را در خانواده مقدس کنید

برای آموختن خوش قولی بهتر است آن کلمه را در خانه مقدس کنید و جزو تعریف کلامی خود قرار دهید ، مثلا اگر کودکتان کارش را به موقع انجام داد برای تعریف به او بگویید «قربون بچه خوش قولم برم». گاهی نیزموضوع را برایش تعجب آور کنید.

وقتی کودک شما بدون آنکه بگویید نماز بخواند یا به شما کمک کند و… جمله بالا را به او بگویید تا با تعجب بگوید:چه قولی ؟ آن وقت از فرصت استفاده کرده وبگویید:«اینکه خدا گفته نماز بخوانید، به پدر و مادر کمک کنید و… و تو الان این کار رو می کنی.»

ویژگی افراد بدقول

افراد بدقول برای اینکه بر اشتباهاتشان سرپوش بگذارند ، کار غلط خود را توجیه می کنند و برای یک اشتباه هزار دلیل می آورند . توجیه کردن رفتار اشتباه و دلیل تراشیدن یکی از دفاع های روانی است.

دلیل توجیه این افراد این است که آنها به فکراصلاح رفتار خود نیستند زیرا آنها علت این اشتباه را در چیزی به جز خودشان می بینند و برای بدقولیشان دلایلی مانند گیرکردن در ترافیک، مشغله کاری و صدها دلیل دیگر می آورند که این کار نوعی مسئولیت زدایی و شانه خالی کردن از زیر بار مسئولیت است. از همه اینها بدتر برای توجیه بدقولی شان متوصل به دروغگویی می شوند .

متاسفانه در بین ما ایرانی ها بدقولی فراگیر شده و قباحت آن از بین رفته است به صورتی که اگر فرد وفای به عهد داشته باشد و به موقع کارهایش را انجام دهد تحسین نمی شود.

بدقول ها معمولا آدم هایی بی اعتبارند که همدلی کردن را بلد نیستند. تقویت همدلی سبب می شود هیچ گاه بدقول نشویم و زیر عهد و پیمانمان نزنیم. همدلی سبب می شود هنگام بدقولی کردن حس بدی از درون داشته باشیم و ناراحتی فرد مقابل را درک کنیم .

پس اگر درونمان همدلی را تقویت و تمرین کنیم ومسئولیت تمام کارها را عهده دار شویم ، رفتارهای ضداخلاقی مانند بدقولی کردن از بین می رود.

تا وقتی خانواده ها، بنیان شخصیت کودک را برخوش قولی و وفای به عهد بنا نکنند و آدم ها وقتی بزرگ و عقل رس شدند، خودشان برای خوش قول شدن آستین بالا نزنند، هیچ نسخه ای کارساز نخواهد بود.

چگونه همدلی را تقویت کنیم تا آدم خوش قولی شویم؟

یادگیری همدلی از زمان کودکی و بر اساس محیط زندگی

همدلی در زمان کودکی ایجاد نمی شود و یک مهارت است که باید آن را آموخت و به مرور زمان و در اثر یادگیری، به دست می آید. اگر فرد در محیطی که دیگران او را درک نمی کنند و هر کس به خودش فکر می کند یا هنگام ناراحتی کسی از او دلجویی نمی کند ، زندگی نماید او نیز فقط به فکر تامین نیازهای خود است اما اگر کسی در محیطی که اطرافیان احساس او را درک کنند و هنگام ناراحتی کنارش بیایند زندگی کند ، این همدلی، همدلی کردن را به او می آموزد.

یادگیری همدلی از خانواده

خانواده در نهادینه شدن همدلی رتبه نخست را دارد و یادگیری همدلی از خانواده آغاز می شود و در مدرسه و در بین گروه همسالان رشد می یابد.والدین ایرانی در این زمینه ضعیف عمل می کنند زیرا نمی توانند به فرزندان کنترل هیجانی را آموزش دهند.

از مولفه های مهم شخصیت و روان هیجان ها هستند که بایدافراد هیجان ها را شناخته و ابراز کنند. همدلی با هیجان صورت می گیرد یعنی اگر فردی ناراحت ، عصبانی یا خجالت کشیده و شرمنده است، اگر این جملات را بیان کنیم :من می دانم تو چه احساسی داری، من درک می کنم که چقدر برایت سخت بوده، متوجهم که چقدر خجالت کشیدی وبا او همدلی کنیم اوضاع بهتر و آرام تر می شود. همدلی سبب نزدیک شدن آدم ها به یکدیگر می شود.

در محیط خانواده اگر پدر و مادر با دیگران همدلی کنند کودک نیز می آموزد با دوستش، همکلاسی اش و سایر افراد اجتماع همدلی کند. به کمک همدلی می توان افراد را متقاعد کرد اگر بدقولی کنیم دیگران به خاطر پایبند نبودن ما به قول و قرارمان چه حس بدی پیدا می کنند .

درونی کردن ارزش ها برای رسیدن به همدلی

ارزش های اخلاقی و انسانی به دو دسته ارزش های شخصی و ارزش های اجتماعی تقسیم می شوند. ارزش های شخصی مانند رعایت نظافت فردی یا خوش لباس بودن و… . ارزش های اجتماعی مانند وقت شناسی، خوش قول بودن و وفاداری به عهد است که در اجتماع و در روابط بین فردی معنا پیدا می کند.

درونی شدن ارزش های اجتماعی اهمیت زیادی دارد و امکان انجام آن در خانواده وجود دارد. درونی شدن یک ارزش یعنی این که آن ارزش را در درون خود بپذیریم و در هر شرایطی تابع آن ارزش باشیم. اگر ارزش در وجود فرد درونی نشود اواز رفتارهای دیگران الگو برداری می کند. خانواده وظیفه دارد ارزش های اخلاقی را به صورت کلامی و به صورت عملی، به فرزندان آموزش دهد.

در این میان نقش مدرسه هم انکارنشدنی است. مثلا اگر دانش آموز به خاطر وجود یک مشکل تکالیفش را انجام ندهد و معلم حرف او را بپذیرد، دانش آموز همدلی کردن را از او یاد می گیرد و در غیر این صورت او فرصت تجربه همدلی را نمی یابد.

پایبند نبودن به وعده ها

وفای به عهد از ارزش های انسانی است . بسیاری از والدین خودشان به ارزش های اخلاقی پایبند نیستند و وقتی کودک بوده اند پدر و مادرشان نیز این ارزش ها را به آنها نیاموخته اند طبیعی است که چنین پدر و مادری نمی توانند آموزگار خوبی برای ارزش ها باشند. چطور می توان بچه های چنین خانواده هایی را به سمت ارزش ها متمایل کرد؟

آموزش تنها راهکار این امر است . بیشتر آدم ها اگر توجیه شوند که یک کار اشتباه است، اشتباه خود را می پذیرند به این شرط که طوری آموزش ببینند که آنها متوجه شوند. پس اگر این آموزش ها تاثیر چشمگیری برافراد ندارد باید قبول کنیم که آموزش ها ناکافی بوده است.

بعضی افراد برای بعضی موقعیت ها و افراد دیگر ارزش قائل نمی شوند و برای بدقول بودن یا خوش قولی کردن دست به انتخاب می زنند یعنی اگر بر سر قرار با یک دوست همیشه تاخیر دارند اگر قرار یک مصاحبه شغلی داشته باشند سروقت حاضر می شوند. در صورت تقویت حس همدلی در این افراد آنها در می یابند اگر یک موضوع برای من مهم نیست در عوض برای افراد دیگر مهم است و آنها حس بدی از بد قولی من می یابند.

افراد بد حساب و بد قول

بد قولی از مسائل کوچک شروع می شود مثلا فرد بد حساب و کسی که به قول و قرارهای مالی پایبند نیست فردی بدقول است و نزد دیگران اعتبار خود را از دست می دهد. همچنین فردی که چیزی امانت می گیرد اما به صاحبش برنمی گرداند یا آن کالا را خراب می کند فردی بدقول است.

آیا خوش قولی می تواند ذاتی باشد؟

خوش قولی بیشتر از آن که ذاتی باشد، آموختنی است زیرا برخی از افراد با اینکه خانواده ای بدقول دارند اما خودشان پایبند قول و قرار هستند چرا که دید جهان بینی بسیار محکمی مانند اعتقاد به معاد و پاسخگو بودن در برابر خداوند به خاطر اعمال بد را دارند بنابراین این افراد بررفتارشان کنترل دارند. اگر کسی در قبال رفتارش احساس مسئول داشته باشد ارزش های اخلاقی را کسب و در خود نهادینه سازی خواهد کرد.

این افراد رفتارهایی مانند تهمت زدن، توهین کردن، شکنجه جسمی و زیرآب زدن به این دلیل که خداوند ناظر براعمال آنهاست ، انجام نمی دهند.

شناخت افراد بدقول در مقوله ازدواج

بدقولی کردن و نبودن بر سر عهد و پیمان به اعتبار ما نزد دیگران لطمه وارد می کند . همانطور که ما دیگران را بر اساس رفتارهای آنها می شناسیم و قضاوت می کنیم ، رفتارهای ما نیز در آنها تاثیر می گذارد و اگر از ما بد قولی ببینند دیگر نمی توانند به ما اعتماد کنند.

اما در برخی مواقع مبنای شناخت دیگران را رفتار آنها قرار نمی دهیم بلکه تنها به گفتارشان توجه می کنیم مثلا در بحث ازدواج دختر و پسر به عمل همدیگر دقت نمی کنند بلکه فقط به گفتار یکدیگر توجه دارند؛ در حالی که میان گفتار افراد و رفتارشان فاصله وجود دارد.کسانی که وعده های دروغین پیش از ازدواج می دهند، در زمره آدم های بدقول هستند.

شناختن افراد کار سختی است، زیرا همه افراد یک شخصیت بیرونی و یک شخصیت درونی دارند . شخصیت بیرونی آنها مانند مقدار تحصیلات ، نوع شغل و طرز لباس پوشیدن و… آنهاست که به راحتی می توان آن را شناخت اما شناخت شخصیت درونی که سیرت نام دارد به زمان احتیاج دارد.

در ازدواج کمتر کسی به سیرت فرد مورد نظر توجه می کند، در حالی که موفق بودن یک ازدواج به سیرت نیک افراد بستگی دارد. برای شناخت افراد باید گفتار آنها را با رفتارشان تطبیق داد و ببینید که آنچه می گوید با رفتارش سنخیت دارد.

الهه رفتار – همیشه کسانی که دیر قول می دهند ، خوش قول ترین مردم دنیا هستند .