عادت چیست ؟وچگونه بر عادت های بد خود غلبه کنیم ؟

الهه رفتار – عادت های بد مانند رختخواب گرم و نرم هستند ؛ خوابیدن در آنها راحت ولی بلند شدن از آنها مشکل است .

کلمه‌‌ی عادت در اغلب اوقات بار معنایی منفی دارد، زیرا افراد معمولاً این کلمه را در رابطه با رفتارهای منفی به کار می‌برند. این کلمه به خودی خود خوب یا بد نیست و به یک فرایند ذهنی مربوط می‌شود که بسته به نتایج می‌تواند مفهوم مثبتی باشد یا منفی.

عادت چیست؟ 

عادت رفتاری خودکارشده است و شما آن کار را بدون فکر کردن انجام می‌دهید. مطمئنا تا به حال برای‌تان اتفاق افتاده که گاهی اوقات خواسته‌اید در خود عادتی را ایجاد کنید، اما عادت‌ها اغلب بدون اینکه خودتان بدانید ایجاد می‌شوند. شما هر روز خود را با عادات بی شماری که ممکن است نسبت به بسیاری از آن‌ها آگاهی نداشته باشید پشت سر می‌گذارید.

به روزی که پشت سر گذاشته‌اید فکر کنید. در میان تمام رفتارهایی که انجام دادید، چند موردشان فکرشده و چند مورد از آن‌ها خودکار بود؟ ممکن است عادت داشته‌باشید که هر روز صبح یک فنجان چای بخورید، وقتی سوار ماشین می‌شوید قبل از استارت زدن کمربند ایمنی خود را ببندید یا سه روز در هفته بعد از کار به باشگاه بدنسازی بروید. همه‌ی این رفتارها می‌توانند عمیقا در مسیرهای عصبی مغزتان ریشه دوانده باشند، یعنی حتی اگر واکنش‌های طبیعی هم نباشند، تغییر آن‌ها  اغلب دشوار است.

اگر فکر می‌کنید در زندگی یا کارتان موفق نبوده‌اید شاید دلیل آن داشتن عادت‌های بد است. این که چگونه بر عادت‌های بد خود غلبه کنید یا عادت‌های خوب ایجاد کنید مستلزم شناختن چرخه عادت است. در این جا با عوامل درگیر در شکل گیری عادت آشنا می شوید تا بتوانید خود را بهتر بشناسید.

بسیاری از کارهایی که بصورت روزانه انجام می‌دهید، ریشه در عادت‌های ما دارند و برطبق آن، یک کار را انجام می‌دهیم یا رفتار می‌کنیم. کاری که بصورت مستمر انجام می‌دهید، در نهایت باور و شخصیت شما را شکل می‌دهد و فردی را که هستید به تصویر می‌کشد. برای مثال ممکن است بر طبق عادت هر روز صبح ورزش کنید، شب‌ها به مطالعه کتاب بپردازید یا اینکه وقتتان را با دوستان خود بگذرانید. تمام این کارها، ریشه در نگرش شما نسبت به زندگی و سبک زندگی‌تان دارد. بسته به اینکه یک عادت و نگرشِ مربوط به آن خوب یا بد باشد، می‌تواند منجر به خوشحال بودن شما در زندگی یا کسل و بی حوصله بودنتان شود.

عادت‌ها چگونه شکل‌ می‌گیرند؟

بطور کلی فرآیند شکل‌گیری یک عادت 4 مرحله اصلی دارد: نشانه، انگیزه، پاسخ و پاداش.

مرحله اول؛ نشانه

در این مرحله یک نشانه مانند یک قلاب در ذهن شما عمل می‌کند و باعث می‌شود تا یک رفتار را شروع کنید. این نشانه، بخش کوچکی از اطلاعات است. این اطلاعات به شما القا می‌کند که پس از انجام آن کار، چه پاداشی انتظار شما را می‌کشد. ذهن شما بطور مستمر در حال تجزیه و تحلیل محیط داخلی و خارجی اطرافتان است تا مواردی را بیابد و ببیند پاداش‌ انجام آن، در کجا قرار دارد. برای مثال ذهن فکر می‌کند اگر الان به مطالعه کتاب بپردازم، می‌توانم از زمانم به شکل بهتر و مفیدتری استفاده کنم. انجام این کار توسط ذهن، بطور طبیعی شما را به مرحله بعد یعنی انگیزه هدایت می‌کند.

مرحله دوم؛ انگیزه

تمایل و انگیزه نسبت به انجام یک عادت از اهمیت بالایی برخوردار است. بدون داشتن سطح مناسبی از انگیزه، شما دلیلی برای انجام یک عادت نخواهید داشت. برای مثال شما تلویزیون را به این انگیزه روشن می‌کنید که می‌خواهید سرگرم شوید. همچنین باید بدانید انگیزه از هر فرد به هر فرد دیگر متفاوت است.

مرحله سوم؛ پاسخ

در این مرحله فکرهای شما به عمل تبدیل می‌شود. در واقع عملی شدن یک فکر به سطح انگیزه شما (مرحله دوم) و میزان تناسب آن با رفتارتان بستگی دارد. اگر انجام یک کار نیاز به تلاش بیشتر از حد انتظار شما داشته باشد، شما از انجام آن منصرف خواهید شد. برای مثال اگر می‌خواهید توپ بسکتبال را وارد سبد گُل کنید ولی نمی‌توانید به اندازه کافی بپرید، پس شما قادر نیستید این کار را به خوبی انجام دهید.

مرحله چهارم؛ پاداش

این مرحله، مرحله آخرِ انجام یک عادت است. تمام مراحلی که در مورد آن صحبت کردیم، همگی به دنبال پاداش هستند. دلیلِ اینکه ما همواره به دنبال پاداش هستیم این است که دو هدف را دنبال می‌کنیم: (1) پاداش‌ها رضایت ما را جلب می‌کنند و (2) به ما یاد می‌دهند تا بیشتر یاد بگیریم.

چرخه عادت چیست؟

امروزه انسان‌ها توانایی حل خلاقانه‌ی مشکلاتشان پیدا کرده‌اند. آن‌ها هنوز از مغز قدیمی در دوران مدرن استفاده می‌کنند، اما اغلب عنصر خلاق دیگری را نیز به آن اضافه می‌کنند. این بخش جدیدتر مغز می‌تواند روی ارتباط با بخش قدیمی‌تر مغز برای ایجاد عادت در رفتارهایی که ممکن است نامطلوب به‌نظر برسند، تاثیر بگذارد.

عادات هدفمند نیستند و امکان دارد در معرض فراموشی، بی توجهی، تغییر یا جایگزینی واقع شوند؛ چرخه ی عادت وقتی پدیدار می شود که مغز از درگیری کامل در تصمیم گیری باز می ایستد، از سخت کار کردن دست کشیده یا تمرکزش را روی کارهای دیگری می گذارد؛ بنابراین، اگر عمداً با عادتی نجنگیم یا کارهای تکراری جدیدی پیدا نکنیم، این الگوها یا عادت به طور خودکار پدیدار می شود. درک چگونگی عملکرد عادت ها و یادگیری ساختار چرخه ی عادت، به سادگی، کنترل عادات را آسان تر می کند؛ پس هنگامی که عادتی را جایگزین عادات قبل می کنیم، رفتار ما به مراتب خود را با عادت جدید هماهنگ می کند.

در ادامه با توضیح یک مثال، بهتر متوجه می‌شوید چرخه عادت چیست.

به عنوان مثال، شاید بعد از یک روز کاری طولانی احساس استرس می‌کنید و چیزی می‌خواهید که ناراحتی ناشی از استرس را کاهش دهد، بنابراین وارد آشپزخانه می‌شوید و یک کاسه بستنی یا یک لیوان قهوه میل می‌کنید. طعم بستنی لذیذ است یا قهوه باعث آرامش شما می‌شود و شما احساس بهتری پیدا می‌کنید. دفعه‌ی بعد که دچار استرس شدید، فکر می‌کنید: «خب آخرین باری که این احساس را داشتم، بستنی حالم را بهتر کرد.» بنابراین دوباره از همان بستنی می‌خورید، کمی که می‌گذرد شما حتی درمورد آن فکر نمی‌کنید و هر بار که استرس دارید، با میل غذا یا نوشیدنی دلخواه خود با آن مقابله می‌کنید. این رابطه‌ی بین استرس (محرک)، غذا خوردن (رفتار) و احساس آرامش (پاداش)، چرخه عادت نامیده می‌شود.

تفاوت بین عادات بد و عادات خوب

وقتی عادتی شکل گرفت، مغز دیگر مجبور نیست سخت کار کند و گویی در حالت اتوماتیک قرار می‌گیرد. شما یاد می‌گیرید که محرک، رفتار و پاداش را به هم مرتبط کنید، اما لزوما به پیامدهای بلندمدت فکر نمی‌کنید. مثلا شاید یاد بگیرید که سیگار کشیدن از استرس شما می‌کاهد، بنابراین تا زمانی که به یک پاسخ خودکار تبدیل شود به این کار ادامه می‌دهید.

وقتی به سراغ سیگار می‌روید، به پیامدهای منفی درازمدت آن فکر نمی‌کنید و متأسفانه هنگامی که این عادت در شما ایجاد شود، ترک آن دشوار خواهد بود؛ حتی زمانی که می‌دانید سیگار یکی از عوامل اصلی مرگ‌ومیر در جهان است و آثار زیان‌بار زیست‌محیطی زیادی هم دارد. به بیان ساده، تفاوت عادات خوب و بد این است که عادات بد پیامدهای منفی جسمی، عاطفی یا روانی دارند و عادات خوب پیامدهای مثبتی را برای ما رقم می‌زنند.

عادت‌ها چگونه بر رفتار تاثیر می‌گذارند؟

شاید اگر جواب این سوال را بدانید، بتوانید بهتر در خصوص اصلاح، بهبود و ارتقا هر کدام از عادت‌های خوب یا بد اقدام کنید. برخی از نتایجی که انجام عادت‌ها به همراه دارند، شامل موارد زیر است:

عادت‌ها (بسته به مثبت یا منفی بودن) بر سلامت فکری، سلامت جسمی و سطح رضایت از زندگی تاثیر می‌گذارد

عادت‌های منفی افراد را از بهترین حالتی که می‌توانند در آن قرار داشته باشند، دور ‌می‌کند

عادت‌ها معمولاً رسم و رسومات، قوانین و اصول کلی را نادیده می‌گیرد

با عادت های بد مانع عادت های خوب نشویم .

برای شروع این عادت‌ها را کنار بگذارید

اگر در کار یا زندگی خود احساس می‌کنید همه چیز یکنواخت است و نیاز به کمی تنوع دارید؛ شاید لازم است تا عادت‌های بد خود را کنار بگذارید. اگر عادت‌های زیر در شما وجود دارد، تلاش کنید تا برای رسیدن به موفقیت در زندگی یا شغل‌تان، آنها را ترک کرده و رفتار خود را بهبود دهید.

با گوشی تلفن همراه به رختخواب نروید

یکی از عادت‌های بدی که امروزه در تمامی افراد شکل گرفته، استفاده از تلفن، تبلت و یا رایانه در رختخواب است. این یکی از عادات بد است که به سادگی بر خواب و حتی بهره‌وری ما تاثیر می‌گذارد.

نور آبی از جمله نورهایی است که به صورت مستقیم از طریق خورشید منتشر می شود و با قرار گرفتن چشم ها در معرض این نور، ترشح هورمون خواب متوقف می شود. بعدازظهرها خورشید فاقد این نور است و همین مسئله ترشح تدریجی ملاتونین یا همان هورمون خواب را موجب می‌شود. در هنگام شب اما به دلیل این که مغز هیچ نور آبی دریافت نمی کند، ترشح ملاتونین به بالاترین حد خود می رسد و در نتیجه افراد به خواب می روند.

اما امروزه گوشی های هوشمند از نور آبی با طول موج کوتاه بهره می‌گیرند که استفاده پیش از خواب تولید ملاتونین را با اختلال مواجه می کند. در نتیجه کیفیت خواب و توانایی افراد را در به خواب رفتن با مشکل مواجه می کند.

گشت و گذارهای ناگهانی در اینترنت را کنار بگذارید

طبق گفته کارشناسان برای انجام  صحیح هر کاری باید ۱۵ دقیقه مداوم بر روی آن تمرکز داشته باشید. پس از این ۱۵ دقیقه که روانشناسان آن را حالت فلو می نامند، حالت اشتیاق و بهره وری و هیجان در افراد به طور قابل توجهی افزایش پیدا می کند.

در این حالت بهره وری افراد تا 5 برابر افزایش می یابد. از همین رو زمانی که در حال انجام کاری هستید و ناگهان به سراغ گشت و گذار در اینستاگرام، اخبار، نتیجه مسابقه ورزشی و… می روید، از حالت فلو خارج خواهید شد. این مسئله به این معنی است که باید ۱۵ دقیقه دیگر تمرکز پیوسته را تجربه کنید تا حالت فلو دوباره برای شما ایجاد شود.

هنگام گفتگو با افراد به گوشی خودنگاه نکنید

شاید باور این مسئله کمی سخت باشد، زیرا اکثر ما این روزها این کار را انجام داده ایم. اما در طی یک گفتگو هیچ چیز به اندازه نگاه کردن به گوشی و یا خواندن یک پیامک نمی تواند موجب خراب شدن گفتگو و ناراحتی دیگران شود. معمولا افراد در حین گفتگو، از تمام انرژی خود برای بیان شرح مسئله استفاده می کنند و به نوعی در گفتگو غرق می شوند؛ و وقتی طرف مقابل به گوشی خود نگاه می کند یا پیامکی را چک می کند به فرد مقابل این پیام را می رساند که همصحبتی با او را دوست ندارد و منتظر اتمام گفتگو است.

پیام هایتان را بلافاصله نخوانید

چهارمین مورد از عادات بد که تقریبا همه به آن گرفتار هستیم، خواندن بلافاصله پیام ها و همچنین وقت گذاشتن برای آن هاست. محققان از این عادت به عنوان کابوسی برای بهره وری یاد می کنند. در واقع طی تحقیقاتی که در این زمینه انجام شده می توان دریافت که هر زمان که گوشی تلفن به صدا در می آید و افراد بلافاصله به سراغ آن می روند، در کاهش بهره وری تاثیر بسیار زیادی خواهد گذاشت. از همین رو توصیه می شود به جای انجام این کار، زمانی را برای خواندن تمامی ایمیل ها و پیامک هایتان تعیین کنید. این کار تاثیر بسیار زیادی در بالا رفتن بهره وری شما خواهد داشت.

چگونه یک رفتار را به عادت تبدیل کنیم ؟

اگر بخواهیم خیلی خلاصه و مفید عادت را تعریف کنیم، می‌توانیم بگوییم عادت‌ها رفتارهایی هستند که به طور منظم تکرار می‌شوند. درست مثل مسواک زدن. کسی که عادت کند هر شب یا هر صبح مسواک بزند، بعد از مدتی به طور خورکار این کار را انجام می‌دهد. بدون اینکه حتی به آن فکر کند.

مهم‌ترین دلیلی که ما را ترغیب می‌کند یک عادت بد را انجام دهیم، احساس و پاداش‌های خوب آن کار است. تنها سودی که عادت‌های بد دارند پاداش‌ها و احساسات خوبی هستند که به ما می‌دهند. بهترین راه برای جلوگیری از آن‌ها پیدا کردن جایگزینی مناسب است. می‌توانیم با تغییر دادن سلیقه، دانستن چرایی بد بودن آن کار حس خوب عادت بد را از بین ببریم.

برای مثال یکی از دوستان من برای 6 ماه به آهنگ‌های انگلیسی به مدت 12 ساعت در روز گوش می‌داد. تازه آن هم با هدفون! برای این که این عادت بد او را از بین ببرم اول مضرات گوش دادن بلند مدت موسیقی را به او نشان دادم و بعد به او نشان دادم که اگر در این مدت به پادکست‌های آموزشی گوش بدهد چقدر زندگی بهتری می‌تواند داشته باشد. او بعد از مدتی او فقط 2 ساعت به پادکست‌های آموزشی گوش می‌داد.

ما زمانی رفتاری را تبدیل به عادت می‌کنیم که به طور منظم انجامش دهیم. انجامش دهیم تا به پاداشی که می‌خواهیم برسیم، اما وقتی که اولویت‌های ما برای پاداش‌ها تغییر کند، عادت‌هایمان هم تغییر می‌کند.

چگونگی شکل گیری عادت

مهم ترین دلیل شکل گیری عادت‌ها منظم انجام شدن آن‎‌هاست. این یعنی نگران عادت های بد خودتان نباشید، چرا که با تکرار می‌توانید آنها را تغییر دهید. هر چقدر این تکرار در رفتاری بیشتر و طولانی مدت تر باشد، به همان قدر این عادت جای خودش را در وجود ما محکم تر می‌کند. مغز ما به شدت سعی بر این دارد که در انجام کارها، کمترین انرژی و کالری ممکن را مصرف کند. به همین جهت کارها را تبدیل به عادت می‌کند.
برای یک لحظه تصور کنید که نمی‌توانستیم عادت کنیم! چه اتفاقی ممکن بود رخ بدهد، چقدر مغز ما درگیر می‌شد و چه حجم از اطلاعاتی را مغز باید پردازش می‌کرد؟

بخش عظیمی از ذهنمان اشغال می‌شد و در نتیجه جایی برای فکر کردن به مسائل دیگر باقی نمی‌ماند! پس این که مغز ما سریع به رفتاری عادت می‌کند بسیار به نفع ما است. البته اگر بتوانیم از آن به شیوه درست استفاده کنیم.

عادت های بد چه بلاهایی سر ما می‌آورند؟

زمانی را تصور کنید که قصد سفر کرده‌اید و می‌خواهید با وسیله شخصی خود، از شهری به شهر دیگری سفر کنید، شوقتان هم برای رسیدن به آن به شدت زیاد است و می‌خواهید هر چه سریع تر به مقصد خود برسید و از آن لذت ببرید.

همه چیز درست و خوب پیش رفته است، چرا که نیت و قصد سفر را دارید و وسایل مورد نیاز خود را نیز جمع آوری کرده‌اید و هیچ مشکل خاصی ظاهراً دیده نمی شود. اما تنها مشکلی که وجود دارد این است که وسیله نقلیه شما برای این مسیر طولانی مناسب نیست و توانایی این را ندارد که شما را به مقصد برساند. چراکه خودروی شما روغن ریزی دارد و با همین شرایط در طول مسیر، آسیب جدی به موتور خواهد زد و دیگر ادامه مسیر برای شما ممکن نخواهد بود و به مقصد و هدفتان نمی‌رساند.

عادات بد نقش همان نقص فنی خودرو را در زندگی ما ایفا می کنند که ما را نه تنها به اهداف و آرزوهایمان نمی‌رسانند، بلکه از آنها دورتر نیز می‌کنند. همه مردم دوست دارند به آرزوها و اهداف زیبای خودشان برسند و ماشین رساندن شما به این آرزوها، همین رفتارها و عادات شما است. زمانی که این عادات بد شکل گرفته باشند، یعنی در جهت و همسو با مسیر شما نباشند، مسلماً به اهداف و آرزوهای خود نمی‌رسید. اما زمانی که این عادات نسبت به اهدافتان شکل گرفته باشند، شما را به صورت خودکار به سمت مسیرتان راهنمایی و حرکت می دهند.

دلایل زیادی هم برای وابستگی انسان به عادت های بد وجود دارد. از جمله ترس از شکست، راحت طلبی و لذت بردن از انجام آن عادت و البته قدرتی که آن عادت در طول زمان به دست آورده است.

عادات بدی که زندگی بدون لذت و خوشی که ناشی از اهداف و آرزوها است را از ما می‌گیرند و بلای بزرگ بی تحرکی و ثابت ماندن در زندگی بدون کوچک ترین حرکت به سمت خواسته های خودمان هستند…

ترک عادت در 21 روز

برای این که یک رفتار را به عادت تبدیل کنید، حداقل 21 تا 40 روز وقت لازم دارید. همانطور که در قسمت‌های بالایی گفتیم، هر چقدر که عادات ما طولانی‌تر باشد ترک کردن آن سخت‌تر است. مثلاً کسی که برای سال‌ها عادت خوردن شکلات را دارد نمی‌تواند ظرف یک هفته یا یک ماه آن را ترک کند. چرا که سال‌ها مسیر عصبی خوردن شکلات ساخته شده است و شکستن این مسیر عصبی کار خیلی دشواری هست. تنه‌ی درخت عادت شما به قدری ضخیم شده کار بریدن آن کار یک هفته یا یک ماه نیست!

اما آقای دارن هاردی در کتاب اثر مرکب خود دو راهکاری را گفته است حتماً در ترک کردن عادت به شما کمک می‌کند. در ادامه این دو راهکار را به طور مفصل توضیح خواهیم داد، پس حتماً تا انتها همراه ما باشید.

اولین راهکار کتاب اثر مرکب، ترک تدریجی عادت است. دارن هاردی نویسنده کتاب عادت داشت که به مقدار زیادی شکلات بخورد. بعد از مدتی شکلات باعث شد که وزن او بالا برود مشکلاتی برایش پیش بیاید. دارن هاردی تصمیم گرفت که این عادت را کنار بگذارد. روش کار او به صورت پله به پله بود. یعنی در هفته اول ترک عادت خود، فقط دو بسته شکلات می‌توانست بخورد. هفته بعدی به یکی و نصف بسته شکلات کاهش داد و همینطور به این روند ادامه داد برای 21 روز. در کنار ترک شکلات او تلاش می‌کرد که سبزیجات را جایگزین آن کند. درنهایت، او توانست عادت بد خود را از بین ببرد و عادت خوب جدیدی را جایگزین کند.

راهکار بعدی یک دفعه ترک کردن یک عادت است. برخی با یک دفعه انجام دادن کاری راحت‌تر هستند و می‌توانند سختی این کار را تحمل کنند. مثلاً یک دفعه می‌توانند به دویدن عادت کنند یا یک دفعه می‌توانند عادت خودشان را از بین ببرند. معمولاً اکثر افراد نمی‌توانند این کار را انجام دهند چرا که بعد از مدتی نمی‌توانند دوری از عادات و پاداش‌های خوب خود را فراموش کنند. برای همین معمولاً توصیه نمی‌شود.

روش های ترک عادت بد

حالا که دانستیم عادت ها چگونه شکل می‌گیرند و عادت های بد چه بلاهای زیادی را سر ما آورده اند، نوبت به آن رسیده راه هایی را بیان کنیم که با کمک آن بتوانیم این عادت های بد را ترک کنیم. پس شروع می‌کنیم به بیان این راهکارها…

1) رفتاری را جایگزین کنید

عادت بد را نمی توان به کلی نابود کرد و از بین برد. زیرا که این عادت ها ریشه دوانده‌اند، اما نگران نباشید! عادت های بدتان را باید با جایگزین کردن عادت خوب تغییرش دهید.

یعنی سعی کنید برای یک عادت بد عادت بدی که شما را به بد بختی می‌رساند ، رفتار دیگری را انجام دهید و برای آن برنامه داشتید باشید.

به عنوان مثال اگر می‌خواهید سیگار را ترک کنید، باید زمانی که نیاز به آن پیدا می کنید، سریعاً یک رفتار دیگر را جایگزین کنید. رفتارهایی مانند خوردن چیزی، عوض کردن مکانتان، مشغول شدن به انجام کاری و…

البته حواستان باشد که آن رفتاری را که می‌خواهید جایگزین کنید باید برایتان جذاب باشد تا از انجام آن لذت ببرید. در غیر این صورت این کار به هیچ عنوان نتیجه نخواهد داد.

حال زمانی که نمی‌خواهید در شبکه های مجازی بیش از اندازه وقت خود را تلف کنید، به جای این کار چه برنامه و جایگزینی در نظر می‌گیرید؟

2)شناخت محرک‌ های عادت

برای ترک عادت، محرک آن عادت را بشناسید. یعنی بدانید که چه زمان هایی یا مکان هایی و همچنین چه افرادی باعث انجام آن عادت می‌شوند؟ وقتی محرک ها را نشناسید، مسلماً نمی‌توانید از آن ها دوری کنید و انجامشان ندهید. زیرا شما اصلاً آگاه نیستید که چرا این عادت بد را دوباره انجام داده اید.

آگاهی داشتن گام بزرگی در ترک عادت های بد شماست. اما حواستان باشد که ترک این عادت ها اصلاً کار ساده ای نیست. پس از اینکه تصمیم به ترک عادتی گرفتید، ممکن است بعضی از اوقات ناخودآگاه یا با توجه به شرایطی، آن عادت را انجام دهید.

پس باید به خوبی بدانید که این عادت های بد یک شبه شکل نگرفته‌اند که یک شبه از بین بروند. باید برای ترک آن‌ها تلاش کنید تا مسیر عصبی عادت را تغییر دهید. و بدانید که به همین سادگی نیست و اراده قوی نیاز است.

به هیچ وجه ناُامید نشوید. اگر زمان‌هایی از زیر دستتان در رفت و آن رفتار یا عادت را تکرار کردید، این حالت طبیعی است. چرا که آن مسیر و راه عصبی قوی دارد و هنوز به خوبی تغییر نکرده است…

3)فقط یک عادت را ترک کنید!

بارها این جمله را شنیده‌ایم که سنگ بزرگ نشانه نزدن است.

برای ترک عادت نیز نباید لقمه بزرگی را برداریم و بخواهیم که همزمان چند عادت بد خود را ترک کنیم.

قدم به قدم شروع کنید و تنها روی یک عادت متمرکز شوید و آرام آرام شروع کنید. همانند کسانی که می‌خواهند وارد استخر شوند و آرام آرام بدن خود را وارد آب می کنند و یک دفعه این کار را انجام نمی‌دهند. بسیاری از افراد یک سری عادت دارند که سال ها است گریبان گیر آنها است. پس آرام آرام به داخل این عادت بروید و کم کم آنها را ترک کنید.

البته هر شخصی را یک نوع استراتژی به موفقیت می‌رساند. ممکن است افرادی عادت بد خود را یک باره برای همیشه کنار بگذارند. مانند کسانی که  یک دفعه وارد استخر می شوند. پس هر فردی باید بداند که کدام استراتژی او را به موفقیت می رساند…

4)پاداش تعیین کنید

مغز ما در برابر پاداش، انگیزه می گیرد.انگیزه ای که در طی مسیر ترک عادت بسیار مهم است و باید همیشه آن را داشته باشیم. چرا که بدون انگیزه هیچ عادتی ترک نخواهد شد و هیچ مسیری نیز طی نمی‌شود.

برای خود پاداشی تعیین کنید، هرچند پاداش کوچکی باشد. پاداش‌ها می‌توانند روزانه، هفتگی یا ماهانه باشند. این نکته مهم است که شما از چیزی که لذت می برید برای خود پاداش یا جایزه تعیین کنید. مثلاً دیدن یک فیلم سینمایی یا گردشی با دوست خود و هر چیز دیگری که برای شما خوش آیند و لذت بخش است.

شک نکنید که تعیین پاداش راه بسیار فوق العاده ای برای ترک عادت هایتان است.

5)همراه ترک عادت…

چند بار پیش آمده که قصد داشتید عادتی را ترک کنید و به کسی نگفتید؟ شاید اینطور فکر می‌کردید که اگر شکست خوردید کسی متوجه شکستتان نشود. اما کار درست این است که کسی را پیدا کنید که همانند شما می‌خواهد عادتی را ترک کند! مثلاً اگر می‌خواهید وزن خود را کم کنید، دوستی را پیدا کنید که او هم می‌خواهد وزن خود را کاهش دهد.

به این شکل شما نسبت به هم احساس مسئولیت می کنید و با موفقیت های هم و تشویق یکدیگر مسیر را برای خود و همراهتان آسان می‌کنید.

همچنین اطراف خود را از افراد حامی پر کنید. افرادی که در همه شرایط حامی شما هستند و به شما انرژی می دهند، می‌دانند که می‌توانید موفق شوید و در کنار آنها بودن انرژی شما را چند برابر می کند.

این افراد مثبت اندیش برای موفقیت و رسیدن به هدف لازم و ضروری هستند. پس تا می‌توانید از افراد منفی‌باف دوری کنید و اطراف خود را پر از افراد مثبت‌اندیش و حامی کنید…

6)برنامه ریزی داشته باشید

نه تنها برای رسیدن به موفقیت خود که همان ترک عادت بد است باید برنامه ریزی داشته باشید، بلکه برای شکست‌هایی که ممکن است در مسیر اتفاق بیفتد نیز باید برنامه داشته باشید. برنامه ای که با کمک آن بدانیم چطور بعد از هر شکستی، انگیزه و انرژی خود را برگردانیم و دوباره شروع کنیم؟

نسبت به شکست دید خود را مثبت کنید. چرا که شکست‌ها مشکلات و ضعف های شما را نشان می دهند، آگاهتان می‌کنند و می‌توانید آن ضعف ها را پوشش دهید. پس برنامه ای درست و حسابی و محکم برای ترک عادت بد و البته برای زمان هایی شکست می‌خورید طراحی کنید.

7)از شکست نترسید و صبور باشید

هیچ گاه نااُمید نشوید. صبور باشید و سرسخت تا به هدفی که دارید برسید. نترسید از اینکه ممکن است دوباره عادت بد را تکرار کنید. هیچ اشکالی ندارد. اما مشکل زمانی به وجود می‌آید که در مسیر ترک آن دست از ادامه مسیر بردارید و به همان حالت قبل برگردید.

با تلاش و صبوری شما عادت های بد با گذشت زمان از وجود و رفتار شما حذف خواهند شد و عادت خوب دیگری برای شما نهادینه می‌شوند. مثل زمانی که شما ساختمانی را با معماری اشتباه ساخته‌اید و بعد اتمام کار متوجه می‌شوید این سازه شما به شدت آسیب پذیر است و ممکن است با کوچک‌ترین اتفاق تخریب شود و شما و زندگی و جانتان را بگیرد. زمانی که از این ضرر بزرگ آگاه می‌شوید، شروع به تخریب ساختمان و سازه خود می کنید تا دوباره با مهندسی درست آن را بسازید. تخریب ساختمان به زودی اتفاق می افتد. شاید کمتر از یک روز و چند ساعت، اما شروع به ساخت آن ممکن است ماه‌ها از شما زمان بگیرد. تخریب آن آسان و سریع اما ساخت آن زمان بر است…

پس حواسمان باشد ترک عادت بد را در ذهنمان ساده ندانیم. بلکه باید اینگونه آن را باور کنیم که عادت بد یک روزه ساخته نشده. بلکه با ماه ها و سال ها تکرار برایمان ملکه و تبدیل به یک عادت شده است. حال برای ترک آن نیز باید زمانی را طی کنیم که تکرار و تمرین در آن فراوان باشد. پس صبوری در ترک عادت بسیار مهم است.

خودتان را سرزنش نکنید و با تلاش و صبر عادت بد را ترک کنید و عادت خوب را جایگزین آن کنید…

خلاصه آنکه

اگر تا به امروز از خودتان پرسیده‌اید “چرا نتوانستم وزنم را کم کنم؟”، ” چرا موفق نشدم یک زبان جدید یاد بگیرم؟” یا “چرا نتوانستم در کارم موفق باشم ” و … هنوز به جواب مشخصی دست نیافته‌اید، باید به شما بگوییم که جواب این سوالات در 4 مرحله شکل گیری عادت نهفته است. راه‌حل ساختن عادت‌های خوب و از بین بردن عادت‌های بد به این بستگی دارد که این 4 مرحله را به خوبی درک کنید و در هر مرحله (نشانه، انگیزه، پاسخ و پاداش) بتوانید عملکرد مناسبی داشته باشید.