لحن در فن بیان

الهه رفتار – لحن در فن بیان از مهم ترین پارامتر های داشتن یک فن بیان قدرتمند است،تا جایی که بعضی از افراد فن بیان را همان لحن میدانند.رابطه لحن و کلام ما مثل رابطه خواندن یک داستان و دیدن فیلم آن داستان است.به این معنی که صحبت ما با لحن جان میگیرد و تصویرسازی میشود.بنابراین میتوان گفت داشتن لحن مناسب میتواند تاثیر گذارترین فاکتور فن بیان و صحبت ما باشد.

لحن چیست؟

لحن را میتوان همان آوا یا آهنگ صدای خودمان بدانیم.ما در شرایط گوناگون آهنگ و آوای کلام ما تغییر میکند. مثلا زمانی که خشمگین هستیم و یا در آرامشیم آهنگ کلام ما فرق دارد و همین لحن است که به مخاطب کمک میکند که منظور ما را از حرفی که میزنیم بهتر متوجه شود.

چرا لحن خوب اهمیت دارد؟

به نظر شما فرق یک سخنران حرفه ای و یک سخنران آماتور و ضعیف در چیست؟ میتوان مهم ترین فرقی که آنها دارند در میزان تاثیر گذاری آنها بر مخاطبان دانست.سخنرانان حرفه ای وقتی صحبت میکنند میتوانند احساسات و هیجانان مخاطبانشان را تحت تاثیر قرار دهند و این موضوع رابطه مستقیمی با لحن آن سخنران دارد.هرچه لحن ما قوی تر و اصولی تر باشد، بهتر میتوانیم حس کلماتمان را به مخاطب انتقال دهیم و میتوان گفت با لحن است که آنچه در ذهن گوینده است به ذهن شنونده منتقل میشود.بنابراین به عنوان یک گوینده یا سخنران، باید بتوانید که از لحن خود به درستی استفاده نمایید تا بهترین تاثیر را بر شنوندگان خود بگذارید.

آنچه مخاطب از شما حس میکند لحن شماست نه کلامی که میگویید

تاثیر لحن در کسب و کار

لحن بیان ما در زمینه های مختلف کسب و کار و همچنین در زندگی شخصی میتواند تاثیرات فراوانی داشته باشد.شما با یک لحن خوب میتوانید بیشتر بفروشید و یا یک زندگی بهتر برای خود بسیازید،اما چگونه این اتفاق میافتد؟مهم ترین مواردی که لحن میتواند در آنها مؤثر باشد،میتواند موارد زیر باشد:

لحن،ابزار تبلیغ مناسب

اگر شما محصول یا خدماتی دارید با چه لحنی آنها را تبلیغ میکنید؟اگر مخاطب شما یک مدیر باشد شاید بهتر است لحن حرفه ای و رسمی داشته باشید ولی اگر مخاطب شما نوجوانان و یا کودکان هستند باید لحنی سبک تر داشته باشید.لحن خوب میتواند محصول شما را برای هر نوع مخاطبی سفارشی سازی کند.

میتوانید با لحن، برند خودتان را بسازید

داشتن یک لحن خاص در گفتارهای شما مخصوصا اگر در شبکه های اجتماعی فعال هستید،میتواند از شما یک برند بسازد به طوری که وقتی این نوع لحن از کسی شنیده میشود،سریعا همه افراد یاد شما و برند شما میافتند.

با لحن، مشتریان را ترغیب کنید

وقتی مشتریان در خرید خودشان شک میکنند و بین انتخاب های گوناگون مردد هستند،این لحن است که میتواند آنها را به سوی یک محصول خاص ترغیب کند،شما میتوانید با لحنی انگیزه دهنده و ترغیب کننده،کاری کنید که مشتریان به سمت شما روانه شوند و شما را برای خرید برگزینند.

عوامل اثر گذار در لحن

سه اصل مهم در لحن بیان وجود دارد که باعث مشود یک جمله یا عبارت معنی متفاوتی بگیرد.در واقع میتوان گفت این سه اصل هستند که به کلام ما حس میبخشند:

1-اندازه یا تن صدا

اندازه یعنی همان بلندی یا آرامی صدای ما که سه حالت پایین،معمولی و بالا را دارد.حالت معمولی همان حالتی است که بیشتر ما در روزمره استفاده میکنیم و اغلب حس خاصی را در برندارد .اندازه پایین را نیز گاهی استفاده میکنیم،مثل زمانی که ناراحت هستیم یا وقتی میخواهیم کسی صدای ما را نشنود و صدای بالا هم در مواقعی مثل عصبانیت استفاده میشود.بنابراین توجه به اندازه صدا برای انتقال حس کلام ما بسیار مهم و اساسی است.

2-سرعت صدا

سرعت صدا هم دومین عامل در تاثیر گذاری لحن ما میباشد.مثلا وقتی میخواهیم حس هیجان را انتقال دهیم نمیتوانیم این کار را با سرعت پایین انجام دهیم.برای انتقال مفاهیمی مثل هیجان و  تعجب زیاد ما نیاز داریم که سرعت بیان خود را بالا ببریم.

3-مکث و سکوت

گاهی احتیاج است که در بین صحبت های خود مکث و سکوتی را انجام دهیم تا حس و مفهموم به مخاطب بهتر ارائه شود.مثلا وقتی یک نکته مهم را در کلامتان میگویید بهتر است بعد از آن کمی سکوت و مکث کنید که مخاطب لحظاتی به آن بیشتر فکر کند و این مکث شما نشان میدهد که کلام قبلی شما مهم بوده است.استفاده درست از مکث میتواند تاثیر گذاری و جذابیت کلام شما را بسیار زیاد کند.رعایت همین سه مورد میتواند به ما کمک زیادی کند که چطور جذاب صحبت کنیم و لحن خیلی خوب و مناسبی داشته باشیم.

انواع لحن در فن بیان

برای این که بتوانید انواع لحن ها را بهتر درک کنید،خوب است که ابتدا آشنایی کامل با انواع و اقسام لحن ها را داشته باشید.میتوان شایع ترین لحن ها را از موارد زیر دانست:

لحن هیجانی

این لحن به مخاطب ما این پیام را میرساند که یک موضوع بسیار شگفت انگیز و حیرت آور است.معمولا لحن هیجانی همراه با ریتم تند و تن صدای کمی بالاتر از حد معمول است.

لحن خشمگین

در این لحن ناراحت بودن و عصبانیت را به مخاطب القا میکنیم.در این لحن اغلب تن صدا بالاست و ریتم هم کمی تند است.در این لحن مخاطبان حالت تدافعی میگیرند.

لحن تحقیر

در این لحن اغلب لبخند به لب گوینده است و تن صدا و ریتم عادی است ولی یک کلمه مثبت با بار معنایی منفی گفته میشود مثلا:امروز خیلی با مزه شدی!

لحن متعجب

در لحن متعجب، حس و حال حیرت و غیر منتظره بودن القا میشود.

لحن محترمانه و رسمی

در این لحن تن و ریتم صدا معمولی است و اغلب کلمات به صورت رسمی و با آرامش بیان میشود مثل صحبت کردن در جلسات رسمی و یا نحوه بیان در دادگاه

لحن غم انگیز

لحن غم انگیز اغلب با تن صدای پایین و ریتم کند همراه است.در این لحن حس غم و ناراحتی وجود دارد.

لحن طلبکارانه

در این لحن اغلب تن صدا بالا است و ریتم به صورت معمولی وجود دارد.در این لحن حالت صدا کمی بم تر از صدای معمولی فرد میشود و گوینده میخواهد برتری خودش را نسبت به مخاطب القا کند.

لحن سوالی

در این لحن تن صدا بستگی به نوع سوالی که برای فرد به وجود میاید متفاوت است.مثلا اگر سوال خیلی عجیب بود، به همان اندازه تن صدا بالا میرود.

این موارد تعدادی از لحن های رایجی بود که ما در روزمره و یا در سخنرانی های خود استفاده میکنیم.برای این که یک گوینده و سخنران حرفه ای باشید،نیاز دارید که در موقع خودش و در کلامتان از این لحن ها به درستی استفاده نمایید و صحبت خودتان را به صورت یکنواخت ارائه ندهید که این موضوع باعث توجه نکردن مخاطب و خستگی او میشود.

با استفاده درست از انواع لحن ، به کلام و بیان خودتان جان ببخشید.

 تمرین های تقویت لحن

برای این که بتوانید بر انواع و اقسام لحن مسلط شوید و مغز خود را به استفاده کردن درست از آنها عادت دهید، تمرین های زیادی وجود دارد که با انجام آنها میتوانید لحن خود را تقویت کرده و در جای مناسب از آنها استفاده نمایید.

تمرین یک جمله با چند لحن

از بهترین تمرین ها برای تقویت لحن،تمرینی است که در تست های بازیگری نیز انجام میشود.در این تمرین باید سعی کنید یک متن چند خطی را با انواع لحن ها بخوانید.مهم نیست موضوع و مفهوم آن متن چیست،شما باید تمرکزتان روی لحن کلامتان باشد. مثلا یک پارگراف از یک کتاب را انتخاب کرده و سعی کنید آن را با این لحن ها شروع به خواندن کنید:

لحن عصبانی،خوشحال،ناراحت،هیجانی،حماسی و متعجب.

این تمرین به شما کمک میکند که کاملا با انواع لحن ها آشنا بشوید و در موقع نیاز از این لحن ها استفاده صحیح بکنید.

تمرین داستان گویی با صدای بلند

در این تمرین یک داستان را که خیلی هم کوتاه نباشد را انتخاب کنید و سعی کنید در گفتگو های شخصیت های داستان کاملا لحن را رعایت کنید و با بالا ترین حس داستان را شروع به خواندن بکنید.یعنی وقتی شخصیت خوشحال میشود شما هم عبارات را با لحن خوشحالی بخوانید یا وقتی عصبانی است شنا هم با لحن عصبانی و…در این تمرین باید داستان را با صدای بلند بخوانید تا لحن ها را بتوانید بهتر ادا بکنید.

تمرین شاهنامه خوانی

شاهنامه خوانی یکی دیگر از تمرین های خیلی خوب جهت تقویت انواع لحن هاست.شاهنامه فردوسی به دلیل داستان های حماسی و هیجان انگیزش میتواند در تقویت لحن شما موثر باشد به شرطی که سعی کنید مثل داستان گویی حس و حال شخصیت ها و حماسی خوانی را خوب انجام دهید.

تمرین ساخت پادکست

ساخت و ضبط پادکست میتواند در تقویت و بهبود لحن شما موثر باشد.سعی کنید هر روز یک پادکست چند دقیقه ای درباره موضوعات مختلف و با رعایت انواع لحن ها برای خودتان ضبط کنید.فایل های ضبط شده را پیش خود نگه دارید و به آنها گوش دهید و اشکالات و نواقص آن ار سعی کنید در پادکست های بعدی رفع و بهبود ببخشید.

رابطه فن بیان و لحن

لحن بیان یکی از شاخه های اصلی فن بیان و شاید اصلی ترین آن باشد.برای این که بتوانید یک گوینده و یا سخنران حرفه ای باشید و صحبت جذابی ارائه دهید،نیاز دارید که بر کلیه اصول و تکنیک های فن بیان مسلط باشید و آنها را خوب بدانید و تمرین کنید.

الهه رفتار –

حتما درطول روز به لحن تون دقت کنید.و با افراد سعی کنید با لحن های مختلف صحبت کنید و همین طور می تونید به لحن بازیگرانی که در تلویزیون هستن هم دقت کنید.ببینید چه جاهایی عصبانی می شن،چه جاهایی خوشحالن،چه جاهایی معمولی حرف میزنن.چون که یکی از مهارتهایی که بازیگران چه تلویزیون چه تئاتر و سینما دارن همین بازی با لحنه که در شرایط مختلف با لحن های متفاوتی صحبت می کنن که باعث جذابیت در کلامشون می شه.